Vi phạm kiểu dáng công nghiệp đối với xe gắn máy Cần kiểm tra, xử lý nghiêm

Thời gian gần đây, tình trạng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp (SHCN) đối với kiểu dáng xe gắn máy đã được bảo hộ diễn ra tràn lan. Hàng loạt phụ tùng, sản phẩm xe của các hãng Honda, Yamaha, Suzuki… đã bị nhái mẫu mã, nhãn hiệu, gây phương hại đến quyền lợi người tiêu dùng, uy tín nhà sản xuất, nhưng việc xử lý như… nước đổ đầu vịt.

  • Vi phạm nhan nhản

Theo các cơ quan chức năng, tình trạng nhái mẫu mã, nhãn hiệu của các dòng xe chính hãng như Honda, Yamaha, Suzuki… diễn ra khá phổ biến trong thời gian qua. Gần đây, một lượng lớn xe gắn máy bị vi phạm quyền SHCN của Công ty Honda Việt Nam được lực lượng quản lý thị trường (QLTT) phát hiện và tịch thu chủ yếu là ở địa bàn các tỉnh Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Đồng Nai.

Tháng 6-2003, Công an tỉnh Thái Bình đã phát hiện cơ sở của Đặng Thành Phúc ở huyện Tiền Hải, sản xuất xe gắn máy giả nhãn hiệu Wave Alpha của Công ty Honda Việt Nam. Cách làm của cơ sở này là thay toàn bộ tem nhãn, lốc máy trái – phải của một số xe có nguồn gốc sản xuất từ Trung Quốc thành xe Wave Alpha rồi bán cho người tiêu dùng với giá cao.

Tháng 3-2005, lực lượng QLTT TPHCM đã bắt giữ một kho hàng ở quận Thủ Đức chứa hơn 600 chiếc xe vi phạm kiểu dáng công nghiệp của xe máy Wave của Công ty Honda Việt Nam. Gần đây nhất tháng 6-2005, lực lượng QLTT TP Đà Nẵng phát hiện Công ty TM&DV Hiến Bình vận chuyển hơn 60 xe đi tiêu thụ đều là hàng nhái.

Chị Nguyễn Hoài Anh, nhà ở đường Ngô Tất Tố, phường 22, quận Bình Thạnh cho biết, cách đây 2 tháng chị mua một chiếc Wave Alpha và đinh ninh rằng xe do chính hãng sản xuất, nhưng khi chạy được nửa tháng thì phát hiện xe rất hao xăng, sên-cam kêu, khi đi kiểm tra mới biết là… hàng nhái. 

Được biết, từ năm 2000 đến nay, Công ty Honda Việt Nam đã phát hiện hơn 10.000 chiếc xe nhái kiểu dáng xe của hãng. Riêng 6 tháng đầu năm 2005, công ty đã phát hiện hơn 25 trường hợp, tổng cộng gần 2.000 chiếc nhái mẫu mã, chủ yếu là hiệu Wave Alpha, Future.

Đại diện của các hãng Suzuki, Yamaha… cũng cho rằng các hiệu xe của họ cũng bị nhái kiểu dáng. Người tiêu dùng phản ánh, gần đây trên thị trường đã xuất hiện xe Jupiter nhái kiểu dáng xe Jupiter của Yamaha đã được bảo hộ. Qua tìm hiểu của chúng tôi, các hình thức vi phạm cũng ngày một tinh vi hơn.

Thường thì các đối tượng hay tháo rời các chi tiết nhựa đã tạo thành kiểu dáng khi vận chuyển để tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Bố trí địa điểm sản xuất, lắp ráp cách xa nhau, ở những địa điểm phức tạp. Khi lắp ráp cũng không lắp đầy đủ các chi tiết nhựa tạo thành kiểu dáng để đối phó cơ quan chức năng khi xuất xưởng…

  • Xử lý bằng cách… tự cứu mình!

Theo luật sư Bùi Minh Tâm – đại diện pháp lý cho Hãng Honda Việt Nam, thuộc Văn phòng luật Phạm & Liên danh cho biết, tình trạng vi phạm trên đã đến mức báo động. Các hãng xe gắn máy đã được bảo hộ khẳng định, tình trạng nhái mẫu mã đã gây khó khăn cho việc sản xuất – kinh doanh và uy tín của họ.

Theo các công ty, họ thường xuyên phản ánh vấn nạn này lên cơ quan chức năng nhưng công tác ngăn chặn và xử lý không hiệu quả nên hầu hết các công ty đều phải “tự cứu mình”. Công ty Honda Việt Nam đã ủy quyền cho Văn phòng luật Phạm & Liên danh thực hiện việc kiểm tra tình trạng vi phạm sở hữu công nghiệp đối với các sản phẩm của công ty.

Với cách này, thời gian qua, công ty đã kết hợp với lực lượng QLTT các tỉnh, thành phố phát hiện hàng trăm trường hợp vi phạm, tịch thu và tiêu hủy hàng ngàn xe gắn máy nhái mẫu mã nhãn hiệu của công ty. Phần lớn các công ty tự lo kiểm tra và kết hợp xử lý, vậy còn vai trò của cơ quan chức năng ở đâu?

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Việt Hùng – Phó Cục trưởng Cục Sở Hữu trí tuệ (SHTT) cho biết 6 tháng đầu năm 2005, cục cũng đã giải quyết trên 7.000 đơn khiếu nại, trong đó có nhiều khiếu nại về vi phạm kiểu dáng xe gắn máy đang được bảo hộ. Ông cho rằng, sở dĩ tình trạng vi phạm quyền SHCN đối với xe gắn máy có xu hướng tăng là do còn nhiều bất cập trong việc nâng cao hiệu lực của cơ chế bảo hộ SHTT cũng như thực thi quyền SHTT. 

Được biết, thời gian qua, việc thực thi quyền SHTT ở ta còn thiếu sự thống nhất – nhất là ở lĩnh vực SHCN. Có đến 6 cơ quan thực thi quyền SHTT là: Tòa án, UBND các tỉnh, thành phố, Hải quan, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng, Công an nhưng không có cơ quan nào chuyên trách về SHCN, trong quá trình thực thi lại giẫm chân lên nhau.

Có nhiều văn bản pháp luật về SHTT được ban hành nhưng khi thực thi thì chồng chéo, phân tán. Để giải quyết tốt vấn đề này, trước mắt không còn cách nào khác là tăng cường vai trò của lực lượng QLTT trong kiểm tra, đồng thời xử phạt thật nặng về kinh tế và hành chính với trường hợp vi phạm. Về lâu dài, khi Luật SHTT được ban hành thì phải có những quy định cụ thể, chi tiết để xử lý những vi phạm này. 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *